Hướng Dẫn Thành Lập Công Đoàn Cơ Sở Cho Doanh Nghiệp Mới Nhất Năm 2026

     Trong bối cảnh pháp luật lao động ngày càng được hoàn thiện, việc thành lập công đoàn cơ sở không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng quy định mà còn tạo nền tảng vững chắc để chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động. Đây là một trong những yếu tố quan trọng góp phần xây dựng môi trường làm việc ổn định, nâng cao sự gắn kết giữa người lao động và người sử dụng lao động. Vậy doanh nghiệp cần đáp ứng những điều kiện gì và thực hiện thủ tục ra sao để thành lập công đoàn cơ sở theo quy định mới nhất năm 2026?

          1. Cơ sở pháp lý

– Điều lệ Công đoàn Việt Nam (được ban hành theo Quyết định số 2399/QĐ-TLĐ ngày 25 tháng 12 năm 2024 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam)

– Hướng dẫn số 38/HD-TLĐ ngày 27 tháng 12 năm 2024 thi hành Điều lệ Công đoàn Việt Nam (gọi tắt là Hướng dẫn số 38/HD-TLĐ)

          2. Thủ tục gia nhập Công đoàn Việt Nam đối với người lao động tại đơn vị

Bước 1: Soạn đơn xin gia nhập Công đoàn Việt Nam và ký tên

Bước 2: Nộp đơn

2.1. Tại đơn vị đã có công đoàn cấp cơ sở: Nộp đơn lên Ban Chấp hành công đoàn cấp cơ sở để được xem xét, quyết định kết nạp đoàn viên và tổ chức lễ kết nạp theo quy định.

2.2. Tại đơn vị chưa có công đoàn cấp cơ sở: Nộp đơn xin gia nhập công đoàn cho công đoàn nơi gần nhất (xã, phường, đặc khu) hoặc Ban vận động thành lập công đoàn cấp cơ sở (nếu có).

Bước 3: Xem xét

+ Trường hợp nộp đơn cho công đoàn cấp trên trực tiếp: Trong thời gian 10 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được đơn, công đoàn cấp trên phải xem xét, quyết định việc kết nạp hoặc không kết nạp đoàn viên và giới thiệu nơi sinh hoạt cho đoàn viên khi có quyết định kết nạp.

+ Trường hợp người lao động đã nộp đơn cho ban vận động thành lập công đoàn cấp cơ sở quá 10 ngày mà nơi người lao động có đơn xin gia nhập công đoàn vẫn chưa đủ điều kiện thành lập công đoàn cấp cơ sở, thì người lao động có quyền chuyển đơn lên công đoàn cấp trên xem xét, quyết định kết nạp đoàn viên và được giới thiệu sinh hoạt tại công đoàn cấp cơ sở gần nơi đoàn viên đang làm việc nhất, cho đến khi công đoàn cấp cơ sở tại nơi làm việc được thành lập thi được chuyển sinh hoạt về công đoàn nơi làm việc.

– Trường hợp có đủ người lao động liên kết thành lập công đoàn cấp cơ sở theo quy định, thì ban vận động tổ chức đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở và đề nghị công đoàn cấp trên công nhận theo quy định tại Mục 13 của Hướng dẫn này.

          3. Thủ tục thành lập công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp

Bước 1: Người lao động thành lập công đoàn cấp cơ sở

– Tại nơi chưa có công đoàn cấp cơ sở, đoàn viên công đoàn hoặc người lao động được quyền lập Ban vận động thành lập công đoàn cấp cơ sở (gọi tắt là Ban vận động).

Ban vận động có ít nhất 03 người, gồm trưởng ban và các thành viên để thực hiện các nhiệm vụ tuyên truyền, vận động người lao động gia nhập công đoàn và tổ chức Đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở (gọi tắt là Đại hội).

– Khi có 05 người trở lên (gồm đoàn viên công đoàn và người lao động có đơn gia nhập công đoàn) tự nguyện liên kết thành lập công đoàn cấp cơ sở thì ban vận động chuẩn bị và tổ chức đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở theo hướng dẫn của công đoàn cấp trên trực tiếp (xã, phường, đặc khu).

Bước 2: Đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở

Ban vận động tiến hành tổ chức Đại hội sau khi đã thống nhất về việc tổ chức Đại hội với công đoàn cấp trên trực tiếp và tại đơn vị.

– Thành phần dự đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở gồm:

+ Ban vận động;

+ Đoàn viên công đoàn, người lao động có đơn gia nhập công đoàn tại đơn vị;

+ Đại diện công đoàn cấp trên, đại diện cấp ủy địa phương;

+ Người sử dụng lao động, đại diện lãnh đạo đơn vị nơi thành lập công đoàn cấp cơ sở (nếu có);

Ngoài ra, căn cứ vào tình hình và điều kiện thực tế, Ban vận động mời người sử dụng lao động, người lao động chưa có đơn gia nhập công đoàn cùng dự chứng kiến đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở (sau khi có ý kiến của công đoàn cấp trên trực tiếp).

– Việc tổ chức điều hành Đại hội do Ban vận động thực hiện; có thể mời thêm đoàn viên, người lao động không phải là thành viên ban vận động có kinh nghiệm, uy tín tham gia điều hành đại hội.

– Nội dung, trình tự đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở gồm:

+ Chào cờ (Quốc ca và Bài hát truyền thống của Công đoàn Việt Nam);

+ Tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu;

+ Báo cáo quá trình vận động người lao động gia nhập công đoàn và công tác chuẩn bị tổ chức thành lập công đoàn cấp cơ sở;

+ Công bố danh sách người lao động có đơn gia nhập công đoàn;

+ Tuyên bố thành lập công đoàn cấp cơ sở;

+ Đại diện cấp ủy (nếu có), công đoàn cấp trên phát biểu;

+ Người sử dụng lao động, lãnh đạo đơn vị phát biểu (nếu có);

+ Bầu cử Ban Chấp hành công đoàn cấp cơ sở (gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch (nếu có), (các) ủy viên);

+ Thông qua kế hoạch hoạt động của công đoàn cấp cơ sở.

– Các hình thức bầu cử, biểu quyết tại đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở thực hiện theo Mục 9.4 Hướng dẫn số 38/HD-TLĐ.

– Trong trường hợp không thể triệu tập toàn thể người lao động có đơn xin gia nhập công đoàn dự Đại hội, Ban vận động tổ chức lấy phiếu giới thiệu nhân sự tham gia Ban Chấp hành công đoàn cấp cơ sở; khi đủ điều kiện về số lượng thì tiến hành phát phiếu bầu cử cho đoàn viên để thực hiện quyền bầu cử Ban Chấp hành; đồng thời thực hiện công tác kiểm phiếu theo quy định, công bố kết quả kiểm phiếu, kết quả trúng cử để toàn thể đoàn viên được biết.

– Kết thúc Đại hội, Ban vận động bàn giao toàn bộ hồ sơ Đại hội cho Ban Chấp hành hoặc đồng chí Chủ tịch mới được bầu, gồm cả danh sách ban vận động để lưu hồ sơ, tài liệu thành lập công đoàn cấp cơ sở.

– Ban vận động chấm dứt nhiệm vụ sau khi tổ chức thành công đại hội thành lập công đoàn cấp cơ sở.

 Bước 3: Lập hồ sơ đề nghị công nhận công đoàn cơ sở

Trong thời hạn 15 ngày làm việc sau đại hội, Ban Chấp hành công đoàn cơ sở mới thành lập phải hoàn thiện hồ sơ gửi công đoàn cấp trên trực tiếp (bộ phận công đoàn tại xã/phường/đặc khu nơi doanh nghiệp/đơn vị đặt trụ sở chính) để được công nhận.

Hồ sơ bao gồm:

– Văn bản đề nghị công nhận đoàn viên và công đoàn cơ sở;

– Danh sách đoàn viên và đơn xin gia nhập Công đoàn Việt Nam;

– Danh sách trích ngang lý lịch Ủy viên Ban Chấp hành công đoàn cơ sở;

– Biên bản đại hội thành lập công đoàn;

– Biên bản kiểm phiếu bầu cử.

Bước 4: Công đoàn cấp trên trực tiếp công nhận công đoàn cơ sở

Sau khi nhận đủ hồ sơ, trong vòng 15 ngày làm việc, công đoàn cấp trên trực tiếp thẩm định hồ sơ và ra quyết định công nhận Công đoàn cơ sở nếu đủ điều kiện. Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, công đoàn cấp trên trực tiếp sẽ hướng dẫn bổ sung.

Sau khi được công nhận, Công đoàn cơ sở tiến hành khắc dấu và triển khai các hoạt động theo kế hoạch đã đề ra.

          4. Nhiệm vụ, quyền hạn của công đoàn cơ sở doanh nghiệp

– Tư vấn, hướng dẫn người lao động về các chính sách, pháp luật liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; đại diện cho người lao động trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp lao động tại doanh nghiệp; tổ chức, lãnh đạo đình công theo quy định của pháp luật.

– Đại diện cho tập thể người lao động đối thoại tại nơi làm việc, thương lượng tập thể, ký kết và giám sát thực hiện thỏa ước lao động tập thể theo quy định của pháp luật; phối hợp xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, tổ chức hội nghị người lao động; quản lý và hướng dẫn hoạt động của mạng lưới an toàn, vệ sinh viên.

– Tham gia xây dựng và giám sát thực hiện thang lương, bảng lương, định mức lao động, quy chế trả lương, quy chế thưởng, nội quy lao động và những vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích của người lao động tại doanh nghiệp. Tham gia các hội đồng của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật và điều lệ doanh nghiệp. Phối hợp chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, cải thiện điều kiện làm việc và chăm sóc sức khỏe cho người lao động; phối hợp tổ chức các phong trào thi đua trong doanh nghiệp.

– Tuyên truyền, vận động đoàn viên, người lao động thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của tổ chức công đoàn, nội quy, quy chế, điều lệ của doanh nghiệp, tích cực học tập, rèn luyện nâng cao trình độ chính trị, pháp luật, chuyên môn, nghiệp vụ.

– Phát triển, quản lý đoàn viên; đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn cơ sở; tham gia xây dựng Đảng, xây dựng doanh nghiệp phát triển bền vững.

– Quản lý, sử dụng tài chính, tài sản của công đoàn theo quy định của pháp luật và quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

– Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo và các nhiệm vụ khác theo quy định.

Nếu bạn cần tư vấn chi tiết theo thực trạng kinh doanh của bạn. Hãy liên hệ ngay Zalo GD WORLD hoặc đăng ký nhận tin ở phía dưới.

Liên hệ tư vấn: Kiểm toán – Kế toán – Thuế – Thành lập doanh nghiệp – Visa/Giấy phép lao động