KHÔNG PHẢI DOANH NGHIỆP NÀO CŨNG ĐƯỢC ƯU TIÊN VỀ THUẾ: 5 ĐIỀU KIỆN CẦN KIỂM TRA TỪ 01/7/2026

Từ ngày 01/7/2026, cơ chế quản lý thuế có sự thay đổi đáng chú ý khi người nộp thuế được phân nhóm dựa trên mức độ tuân thủ và rủi ro để áp dụng phương thức quản lý phù hợp. Tuy nhiên, không phải cứ kê khai và nộp thuế đầy đủ là doanh nghiệp mặc nhiên được ưu tiên về thuế. Vậy doanh nghiệp cần đáp ứng những điều kiện nào và căn cứ đâu để xác định mình thuộc diện ưu tiên? Hãy cùng GD WORLD tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.

Chế độ ưu tiên về thuế từ ngày 01/7/2026 có gì đáng chú ý?

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, bổ sung cơ chế phân nhóm người nộp thuế để xác định chế độ ưu tiên, phân bổ nguồn lực quản lý và áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp. Việc phân nhóm có tính đến ngành nghề, loại hình pháp lý, quy mô hoạt động, doanh thu, số nộp ngân sách, mức độ và lịch sử tuân thủ pháp luật thuế.

Cụ thể hơn, Điều 48 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chế độ ưu tiên và điều kiện áp dụng đối với người nộp thuế. Điều này cho thấy doanh nghiệp không tự xác định mình thuộc nhóm ưu tiên mà phải đáp ứng điều kiện và được cơ quan thuế đánh giá trên cơ sở dữ liệu quản lý thuế.

Ưu tiên về thuế 2026 và 5 điều kiện doanh nghiệp cần kiểm tra

Doanh nghiệp tuân thủ tốt có tự động được ưu tiên không?

Không nên hiểu rằng chỉ cần doanh nghiệp kê khai đúng hạn, không nợ thuế hoặc chưa từng bị xử phạt thì sẽ đương nhiên được hưởng chế độ ưu tiên. Cơ quan thuế thực hiện phân loại mức độ tuân thủ thuế đồng thời với đánh giá, phân loại mức độ rủi ro của người nộp thuế.

Việc công nhận chế độ ưu tiên được thực hiện trên cơ sở kết quả đánh giá này. Thủ trưởng cơ quan thuế quyết định công nhận đối với người nộp thuế đáp ứng điều kiện và quyết định được gửi đến tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế thông qua Hệ thống thông tin quản lý thuế.

5 điều kiện ưu tiên thuế 2026 doanh nghiệp cần kiểm tra

Theo khoản 3 Điều 48 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, để được áp dụng chế độ ưu tiên, người nộp thuế phải đáp ứng đồng thời các nhóm điều kiện theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp tự rà soát tình trạng kế toán – thuế, dữ liệu điện tử và hệ thống kiểm soát nội bộ trước khi quan tâm đến các quyền lợi ưu tiên.

1. Có lịch sử tuân thủ tốt và mức độ rủi ro thấp ít nhất 02 năm liên tục

Điều kiện đầu tiên là người nộp thuế phải có kết quả xếp hạng tuân thủ tốt và xếp hạng rủi ro thấp trên cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế trong thời hạn tối thiểu 02 năm liên tục liền kề trước năm đề nghị áp dụng chế độ ưu tiên.

Điều này cho thấy lịch sử tuân thủ thuế trở thành một dữ liệu quan trọng. Doanh nghiệp cần duy trì việc khai thuế, nộp thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ và thực hiện các nghĩa vụ liên quan một cách chính xác, nhất quán thay vì chỉ xử lý sai sót khi cơ quan thuế yêu cầu.

2. Kết nối và chia sẻ dữ liệu điện tử đầy đủ với cơ quan thuế

Doanh nghiệp phải thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử đầy đủ, kịp thời và chính xác với Hệ thống thông tin quản lý thuế theo chuẩn kỹ thuật, chuẩn dữ liệu của Bộ Tài chính.

Dữ liệu phải bảo đảm khả năng đối chiếu, kiểm tra và phục vụ phân tích rủi ro theo thời gian thực hoặc định kỳ. Đây là một phần quan trọng trong xu hướng quản lý thuế dựa trên dữ liệu thay cho phương thức quản lý chủ yếu dựa vào hồ sơ thủ công trước đây.

3. Sổ kế toán, hóa đơn và chứng từ phải được quản lý đầy đủ

Người nộp thuế phải thực hiện đầy đủ việc lập, lưu trữ và truyền dữ liệu điện tử liên quan đến sổ kế toán, hóa đơn điện tử, chứng từ kế toán và dữ liệu giao dịch có liên quan đến nghĩa vụ thuế.

Vì vậy, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý tính đồng nhất giữa hóa đơn – chứng từ – sổ kế toán – báo cáo tài chính – hồ sơ khai thuế. Những sai lệch dữ liệu có thể ảnh hưởng đến quá trình đánh giá quản lý rủi ro doanh nghiệp thuế trên hệ thống của cơ quan quản lý.

4. Có hệ thống kiểm soát nội bộ và cơ chế quản trị rủi ro thuế

Một trong những điểm đáng chú ý của quy định mới là người nộp thuế phải có hệ thống kiểm soát nội bộ và cơ chế quản trị rủi ro thuế nhằm bảo đảm việc tuân thủ pháp luật thuế.

Doanh nghiệp vì vậy không nên chỉ tập trung vào việc nộp tờ khai đúng hạn mà cần kiểm soát toàn bộ quy trình từ hợp đồng, hóa đơn, chứng từ, hạch toán kế toán đến kê khai và quyết toán thuế. Đây cũng là lý do hệ thống kế toán và kiểm soát nội bộ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quản trị doanh nghiệp.

5. Báo cáo tài chính và sổ kế toán phải đúng chuẩn mực

Doanh nghiệp phải thực hiện ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán Việt Nam.

Đối với người nộp thuế có giao dịch liên kết, ngoài các điều kiện trên còn phải đáp ứng thêm yêu cầu về hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, cơ chế kiểm soát nội bộ đối với giao dịch liên kết cũng như minh bạch và hợp tác trong việc cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế.

5 điều kiện ưu tiên thuế 2026 doanh nghiệp cần đáp ứng

Lưu ý: 

Nếu doanh nghiệp có giao dịch liên kết thì phải đáp ứng thêm cả 3 điều kiện sau:

– Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ lập, lưu trữ và cung cấp hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

– Có cơ chế kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro đối với giao dịch liên kết

– Thực hiện minh bạch thông tin và hợp tác với cơ quan thuế trong quá trình trao đổi, cung cấp dữ liệu.

Doanh nghiệp được ưu tiên về thuế sẽ nhận được lợi ích gì?

Điều 48 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định các nội dung ưu tiên liên quan đến thủ tục, thời gian giải quyết hồ sơ, phương thức kiểm tra, giám sát và hỗ trợ người nộp thuế. Đây là cơ chế khuyến khích người nộp thuế duy trì mức độ tuân thủ cao và minh bạch dữ liệu.

Một điểm đáng chú ý là cơ chế quản lý mới có thể giúp doanh nghiệp tuân thủ tốt giảm bớt một số thủ tục và mức độ can thiệp trực tiếp của cơ quan thuế quản lý, nhưng phải căn cứ vào từng nội dung ưu tiên và điều kiện cụ thể theo quy định.

Có được giảm kiểm tra thuế trực tiếp tại trụ sở không?

Đây là nội dung cần diễn đạt chính xác để tránh hiểu rằng mọi doanh nghiệp được công nhận ưu tiên đều mặc nhiên “không bị kiểm tra thuế”. Nghị định 252/2026/NĐ-CP có quy định cụ thể về phương thức kiểm tra, giám sát đối với người nộp thuế ưu tiên.

Đáng chú ý, đối với người nộp thuế thuộc diện ưu tiên, Nghị định quy định không thực hiện kiểm tra thuế trực tiếp tại trụ sở người nộp thuế, trừ trường hợp có dấu hiệu rủi ro trên cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế.

Vì vậy, khi tìm hiểu tiêu chí giảm kiểm tra thuế từ 2026, doanh nghiệp cần xem đúng đối tượng, đúng điều kiện và phạm vi áp dụng; không nên hiểu chế độ ưu tiên như một hình thức miễn kiểm tra thuế tuyệt đối.

Phân loại mức độ tuân thủ thuế và rủi ro doanh nghiệp năm 2026

Làm sao biết doanh nghiệp đã chính thức được hưởng chế độ ưu tiên?

Doanh nghiệp không thể tự đánh giá đủ 5 điều kiện rồi tự xác định mình là người nộp thuế ưu tiên. Theo Điều 48 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, việc công nhận, gia hạn, tạm dừng, thu hồi và cấp lại chế độ ưu tiên được thực hiện trên hệ thống công nghệ thông tin của ngành thuế.

Thủ trưởng cơ quan thuế quyết định công nhận trên cơ sở kết quả đánh giá mức độ tuân thủ và phân loại rủi ro. Quyết định được gửi đến tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế thông qua Hệ thống thông tin quản lý thuế.

Được công nhận một lần có được ưu tiên vĩnh viễn không?

Không. Cơ quan thuế thực hiện đánh giá việc áp dụng chế độ ưu tiên tự động định kỳ hằng năm. Nếu dữ liệu cho thấy người nộp thuế có dấu hiệu vi phạm hoặc không còn đáp ứng điều kiện, chế độ ưu tiên có thể bị tạm dừng để rà soát, xác minh.

Nếu kết quả xác minh cho thấy doanh nghiệp không còn đáp ứng điều kiện hoặc có hành vi vi phạm pháp luật thuế, cơ quan thuế có thể quyết định thu hồi chế độ ưu tiên. Do đó, duy trì tuân thủ quan trọng không kém việc được công nhận ban đầu.

Quản lý rủi ro doanh nghiệp thuế và hệ thống kiểm soát nội bộ

GD WORLD đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng hệ thống kế toán – thuế minh bạch

Cơ chế quản lý thuế từ năm 2026 cho thấy xu hướng ngày càng rõ: doanh nghiệp càng minh bạch dữ liệu, tuân thủ tốt và quản trị rủi ro hiệu quả thì càng có lợi thế trong quá trình thực hiện thủ tục thuế.

GD WORLD cung cấp giải pháp đồng hành cho doanh nghiệp trong các lĩnh vực dịch vụ kế toán, tư vấn thuế, kiểm toán, đăng ký kinh doanh và văn phòng ảo, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hệ thống hồ sơ, kế toán và quản trị phù hợp với quá trình hoạt động thực tế.

Quyết định công nhận chế độ ưu tiên về thuế cho doanh nghiệp năm 2026

Kết luận

Chế độ ưu tiên về thuế từ ngày 01/7/2026 không phải quyền lợi được áp dụng mặc nhiên cho mọi doanh nghiệp. Muốn được công nhận, người nộp thuế phải đáp ứng các điều kiện tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP và được cơ quan thuế đánh giá dựa trên mức độ tuân thủ, phân loại rủi ro và dữ liệu quản lý thuế.

Doanh nghiệp của bạn đã hoạt động trên 02 năm nhưng chưa biết hệ thống kế toán – thuế hiện tại có đáp ứng các tiêu chí tuân thủ mới hay chưa?

👉 Liên hệ GD WORLD để được rà soát hồ sơ kế toán – thuế, nhận diện rủi ro và xây dựng hệ thống tuân thủ phù hợp với quy định mới năm 2026.